Kaynaklar
- CSGB / Asgari Ücret Tespit Komisyonu (2026 brüt/net)
- GİB gelir vergisi tarifesi 2026
- EPDK mesken elektrik kademeli tarife (yaklaşık)
- BOTAŞ / dağıtım şirketleri doğalgaz (yaklaşık)
- Hazine ve Maliye — kıdem tazminatı tavanı 1. dönem 2026
Fitre ve Zekât Rehberi
Fitre kişi sayısını ve zekâta tabi net varlığı ayrı hesaplayıp belgeleme düzeni kurun.
Fitre kişi başı tutar
Fitre, yetkili dinî kurumun ilgili yıl için açıkladığı günlük gıda ihtiyacı referansına göre kişi başına değerlendirilir. Hane adına kimlerin yükümlülüğünün karşılanacağı mezhep ve kişisel duruma göre sorulmalıdır. 2026 tutarını güncel duyurudan alın; geçen yıl rakamını taşımayın. Ödemeyi bayram namazından önce planlamak yaygın uygulamadır.
Zekâtta nisap ve sahiplik süresi
Altın veya para karşılığı nisap eşiği, temel ihtiyaç dışı varlığın yeterli düzeye ulaşıp ulaşmadığını ölçer. Kamerî yıl sahiplik şartının uygulanışı varlık hareketlerine göre uzman görüşü gerektirebilir. Nisap altındaysa zekât hesaplamak yerine durumu yeniden değerlendirin. Değerleme gününü not edin.
Uygun varlık ve borçların netleştirilmesi
Nakit, altın, döviz, ticaret malı ve tahsil edilebilir alacaklar hesaba girebilir. Hangi kısa vadeli borçların düşülebileceği konusunda dinî görüşler farklı ayrıntılar taşıyabilir. Listeyi abartmadan, belgelerle çıkarın. Ev eşyası gibi temel ihtiyaç kalemlerini yanlışlıkla matraha eklemeyin.
Yüzde 2,5 oran ve ödeme değeri
Yaygın hesapta uygun net varlığın yüzde 2,5’i kullanılır. Döviz ve altında hesap günü güvenilir piyasa değeri seçilmeli, bağış ile zekât niyeti birbirinden ayrılmalıdır. Tarım ve bazı diğer türlerde farklı hükümler olabilir. Şüphede güvenilir dinî mercie danışın.
Fitre ile zekât farkı
Fitre kişi başı ve dönemsel bir yükümlülükken zekât nisap ve sahiplik şartına bağlı varlıksal bir yükümlülüktür. İkisini tek kalemde birleştirmek matrahı karıştırır. Ayrı hesap, ayrı niyet ve ayrı kayıt tutun. Yardım kuruluşu dekontlarını arşivleyin.
Pratik belge düzeni
Varlık listesi, borç listesi, nisap kontrolü, oran, ödeme tarihi ve kurum dekontunu tek dosyada toplayın. Aile bireylerinin fitre sayısını açık yazın. Araç bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı fetva/huzur yerine geçmez.
Duyuru ve kur farkı
Fitre tutarı yıldan yıla güncellenir. Altın/döviz değerlemesinde tek kur kaynağı seçip tutarlı kullanın. Günler arası kur oynaklığında değerleme anını sabitleyin.
Aile içi sorumluluk paylaşımı
Fitrede ev halkından kimlerin bedelinin ödeneceği görüşlere göre değişebilir. Ortak ödeme yapılıyorsa kişi listesini açık yazın. Zekâtta ise nisabı aşan kişinin kendi matrahı esas alınır; eş/çocuk varlıkları karıştırılmamalıdır.
Pratik ipuçları
- Güncel fitre duyurusunu yetkili kaynaktan alın.
- Nisap değerleme gününü kaydedin.
- Varlık ve borçları belgeleyerek listeleyin.
- Fitre ile zekâtı ayrı niyet ve kayıtla tutun.
- Döviz/altın için tutarlı fiyat kaynağı seçin.
- Dinî ayrıntıyı güvenilir uzmana sorun.
Sık sorulanlar
Zekât oranı her varlıkta %2,5 mi?
Nakit ve ticaret varlığında yaygın oran budur; tarım ve başka türlerde farklı hükümler olabilir. Şüphede mercie danışın.
Fitre ile zekât aynı mı?
Hayır. Yükümlülük şartları, matrah ve ödeme biçimleri farklıdır; ayrı hesaplanmalıdır.
Nisap nedir?
Zekât için aranan asgari varlık eşiğidir. Altındaysa yaygın uygulamada zekât doğmayabilir.
Borçlar düşülür mü?
Birçok görüşte belirli borçlar netleştirmede dikkate alınır; ayrıntılar mezhebe ve duruma göre değişebilir.
Bağış zekât yerine geçer mi?
Niyet ve şartlar kritiktir. Her bağış otomatik zekât sayılmayabilir.
Hesap sonucu fetva mıdır?
Hayır. Bilgilendirme aracıdır; kişisel hüküm için yetkili dinî mercie başvurulmalıdır.
Eşimin altını benim zekâtıma girer mi?
Mülkiyet ve görüşe göre değişir. Karıştırmadan önce varlık sahibini netleştirip güvenilir mercie sorun.