Kaynaklar
- CSGB / Asgari Ücret Tespit Komisyonu (2026 brüt/net)
- GİB gelir vergisi tarifesi 2026
- EPDK mesken elektrik kademeli tarife (yaklaşık)
- BOTAŞ / dağıtım şirketleri doğalgaz (yaklaşık)
- Hazine ve Maliye — kıdem tazminatı tavanı 1. dönem 2026
Bileşik Faiz Rehberi
Faizin yeniden kazanç üretmesini dönemsel formülle modelleyip net reel sonucu ayırın.
Bileşik faiz formülü
Gelecek değer, anaparanın bir artı dönemsel oran kuvvet dönem sayısıyla çarpılmasıdır. Her dönemin kazancı bakiyeye eklenerek sonraki dönemde de faiz üretir. Basit faizde ise faiz yalnızca anapara üzerinden işler. Kısa vadede fark küçük, uzun vadede belirginleşir.
Yıllık oranı döneme çevirme
Aylık bileşikleşmede nominal yıllık oran uygun biçimde aylık döneme ayrılır. Efektif yıllık oran yalnızca nominal oranı on ikiyle çarpmaktan farklıdır. Günlük veya üç aylık sıklık seçildiğinde dönem sayısı ve dönemsel oran birlikte değişir. Oran ile sıklığı eşleştirmemek en sık modelleme hatasıdır.
Düzenli katkıların etkisi
Her ay eklenen para farklı süre boyunca büyür. Ay başı katkısı ay sonu katkısından bir dönem fazla getiri kazandığı için ödeme zamanlaması belirtilmelidir. Katkıları “toplu anapara” gibi tek seferde yazmak sonucu şişirir. Birikim planında katkı tutarı ve tarihini ayrı alanlara girin.
Vergi, masraf ve enflasyon
Brüt bileşik sonuç yatırımcının eline kalan tutar değildir. Stopaj, fon yönetim ücreti veya hesap işletim gideri düşüldükten sonra enflasyonla karşılaştırmak gerçek satın alma gücünü gösterir. Yüksek nominal faiz, yüksek enflasyon döneminde reel olarak zayıf kalabilir.
Basit faizle karşılaştırma
Aynı nominal oranda bileşik model uzun vadede daha yüksek bakiye üretir. Mevduat ürünlerinde açıklanan getirinin bileşik mi yoksa dönem sonu basit mi olduğunu okuyun. Karşılaştırmayı aynı süre, aynı vergi ve aynı katkı varsayımıyla yapın.
Senaryo disiplini
İyimser oran varsayımını tek başına kullanmak yanıltır. Düşük, orta ve yüksek oran senaryoları ile katkı kesintisi senaryosu kurun. Araç eğitim amaçlıdır; getiriyi garanti etmez.
Pratik adımlar
Anapara, yıllık oran, süre, bileşikleşme sıklığı ve varsa aylık katkıyı girin. Brüt sonucu vergi/masraf ve enflasyonla netleştirin. Son olarak aynı varsayımlarla basit faiz senaryosunu yanına yazın.
Erken çekim ve ceza varsayımı
Bazı mevduat veya birikim ürünlerinde vade öncesi çekim getiriyi düşürür veya cezai faiz uygular. Bileşik model “parayı sonuna kadar tutma” varsayar. Likidite ihtiyacı varsa ara çekim senaryosunu ayrıca çalıştırın; aksi halde abartılı bakiye görürsünüz.
Pratik ipuçları
- Oran dönemini bileşikleşme sıklığıyla eşleştirin.
- Katkı zamanını (ay başı/ay sonu) belirtin.
- Brüt sonucu vergi ve masrafla netleştirin.
- Reel getiri için enflasyonu düşün.
- Üç senaryolu oran aralığı kullanın.
- Basit faizle aynı varsayımlarda kıyaslayın.
- Vade öncesi çekim cezasını senaryoya ekleyin.
Sık sorulanlar
Basit faizden farkı nedir?
Bileşik yöntemde önceki faizler de sonraki dönem kazanç üretir. Basit faizde faiz genellikle yalnızca anapara üzerinden işler.
Aylık oran on ikiyle çarpılır mı?
Nominal yaklaşımda kullanılabilir, ancak efektif yıllık sonuç bileşik hesaplanır ve aynı değildir.
Düzenli katkı neden önemli?
Her katkının büyüme süresi farklıdır. Zamanlama belirtilmezse sonuç gerçek planı yansıtmaz.
Nominal yüksekse reel de yüksek midir?
Zorunlu değil. Enflasyon ve maliyetler sonrası satın alma gücü düşebilir.
Hesap getiri garantisi midir?
Hayır. Eğitim ve senaryo aracıdır; ürün koşulları ve piyasa değişebilir.
Hangi sıklığı seçmeliyim?
Ürünün fiili faiz işletim sıklığına en yakın seçeneği kullanın; yoksa varsayımı not edin.
Parayı erken çekersem ne olur?
Ürüne göre getiri kırılabilir veya ceza uygulanabilir. Standart bileşik formül bunu otomatik kapsamaz; ayrı senaryo gerekir.